Cmentarz Hutniczy w Gliwicach  projekty

Renowacja krzyża

 

 

 

Działania krok po kroku

 

 

28 sierpnia 2007

 

Celem remontu krzyża jest doprowadzenie zdewastowanego obecnie zabytku do stanu pierwotnego, aby wyglądał jak za dawnych dobrych czasów gdy nie było zbiornic złomu i cmentarnych hien. Zaczęliśmy od demontażu uszkodzonego posągu Jezusa. 

 

 

 

 

 

 

Żeliwny odlew korpusu podstawy okazał się wypełniony betonem. Aby rozdzielić wszystkie elementy krzyża i odwieźć do czyszczenia piaskowaniem, należało beton ten delikatnie wykuć, tak by nie uszkodzić niepotrzebnie żeliwnego korpusu. Pomogli tu uczestnicy rajdu rowerowego. Dla ułatwienia wykuwania betonowego wypełnienia krzyż został delikatnie położony na ziemi. Ogromną pomocą stała się tu koparka, którą dla tych celów sprowadził nieoceniony August (Bogusław Maliszewski). 

 

 

 

 

Tymczasem rozpoczęły się prace nad samą figurą Jezusa. Zgrabne palce specjalistki od zabytków (Ani Wątorskiej) wprawnie rozszyfrowały kolejność warstw farby. Uszkodzenia korpusu są znaczne. Wreszcie betonowe wypełnienie zostało usunięte, a główne elementy rozdzielone. 

 

 

 

 

 

 

Teraz należy rozdzielić żeliwną pokrywą korpusu od stalowego krzyża, wbitego w nią przed około 40 laty. Rdza na pewno połączyła te elementy nie gorzej niż współczesny super klej. Niestety, rdza okazała się mocniejsza od naszych narzędzi. Może nafta pomoże? Wlewam ją do wnętrza przez pęknięcia które ujawniły się po dokładnym oczyszczeniu tego elementu.

 

 

 

 

 

...

29 sierpnia 2007

 

Nareszcie wszystkie elementy krzyża są osobno. Można je piaskować, spawać a potem z sobą poskładać. 

...

5 września 2007

 

Jezusek już pospawany. Postarała się o to specjalistyczna firma spawalnicza "Spalumet", a właściwie jej szef pan Adam Kropiński. 

...

10 września 2007

 

Obecnie trwają starania o pozyskanie wykonawcy nowej żeliwnej pokrywy postumentu krzyża. Stara niestety jest uszkodzona.

...

19 września 2007

 

Oczyszczona właśnie została ceglana podmurówka. Podmurówka jest wykonana z tak twardego klinkieru że stalowa szczotka na szlifierce starła się błyskawicznie.

...

20 września 2007

 

Dziś odebraliśmy wyczyszczone przez śrutowanie elementy krzyża. Stopnie są teraz już na cmentarzu gdzie od razu zostały pomalowane. Popękany postument został przewieziony do warsztatu firmy Spalumet, gdzie zostanie zespawany. Krzyż i Jezusek jest u mnie trzeba dorobić uchwyty podtrzymujące i zabezpieczające przed złodziejami. Najważniejszy element uszkodzona pokrywa krzyża będzie odwieziona do odlewni w poniedziałek.

...

25 września 2007

 

Uszkodzona pokrywa postumentu krzyża znajduje się teraz w modelarni Odlewni Żeliwa w GZUT. Jej szef, pan Loranty postara się dorobić brakujące elementy pokrywy. Liczymy na ulgi finansowe. Popękany, ale super oczyszczony przez ZEM Łabędy (nie musieliśmy ponosić żadnych kosztów) postument znajduje się już w magazynie firmy Spalumet która zajmie się spawaniem tego żeliwnego zabytku. Obie w.w. części dostaniemy gotowe mniej więcej w połowie października. Trochę późno, możemy nie zdążyć na 1 listopada.

...

26 września 2007

Wnętrze postumentu będzie zrobione z betonu w którym z kolei będzie stał sam krzyż. Teraz będzie to rozwiązane inaczej. Postument jest tylko zewnętrzną ozdobą a wewnątrz jest beton ze szparą 2 cm od ścianek postumentu. Czyli jedno z drugim się nie styka.

...

17 października 2007

Zamówiliśmy rzeźby aniołków dla dekoracji postumentu. Tak jak było to dawniej. Zaangażowaliśmy pracownię sztukatorską Maxim-Art z Mikołowa. 

...

22 października 2007

Pokrywa postumentu krzyża gotowa. Czeka ją tylko drobny lifting i malowanie wstępne farbą zabezpieczającą przed dalszą korozją. Odlewnicy i modelarze z Odlewni GZUT sp. z O.O. z Panem Lorantym na czele łatwo poradzili sobie z dorobieniem brakującego fragmentu pokrywy. Przy okazji dostałem wiadro wiórów żeliwnych które będą użyte przy wykonaniu przez sztukatora z MAXIMART-u kopii rzeźb aniołków dla dekoracji postumentu krzyża. Wióry te trzeba trochę "pomiażdżyć" bo są odrobinę za duże.

...

15 listopada 2007

Do odebrania jest pospawany postument krzyża. zanim go jednak przewieziemy trzeba go pomalować u spawalnika w warsztacie, w ciepełku. 

...

20 listopada 2007

 

Postument pospawany, pomalowany i przewieziony. Stoi na swoim miejscu, tu gdzie stał mniej więcej przez 150 lat. 

...

28 listopada 2007

 

Malowanie pokrywy postumentu krzyża można odfajkować.

...

8 kwietnia 2008

Zbliża się czas na dokończenie robót przy krzyżu. Pierwszą rzeczą jaką trzeba zrobić jest betonowe wnętrze postumentu jako fundament samego krzyża. Pod tym fundamentem ułoży się dla przyszłych pokoleń "Kapsułę Czasu".

...

21 kwietnia 2008

 

Zrobiło się ciepło więc remont krzyża został wznowiony po zimowej przerwie. 

...

25 kwietnia 2008

Lada moment zacznę przygotowania do wykonania betonowego fundamentu pod krzyż. Pojemnik "kapsuły" w kształcie rury 50 mm o długości 50 cm ze szczelnym gwintem w zakrętce, całość nierdzewna. Będzie wykonany staraniem Bogusia Maliszewskiego. 

...

14 maja 2008

 

Etap przedłużania krzyża

...

15 maja 2008

 

Jezusek odjechał do GZUT-u. To tu fachowcy dorobią brakujący element przepaski biodrowej. Oprócz tego GZUT przyjął zlecenie na wykonanie brakującej nasady krzyża i tabliczki z napisem INRI. Będzie wszystko jak w oryginale sprzed ponad wieku,

...

16 maja 2008

Pojeździłem trochę za zdjęciami Jezusków na krzyżu. Okazało się że każdy krzyż jest inny i każdy Jezusek ma inną szatę, nie powtarzają się nigdy. Proszę kiedyś zerknąć na jakimkolwiek cmentarzu na krzyże to się przekonacie że mam rację.
W końcu wybrałem wraz z szefem Odlewni panem Lorantym rozwiązanie pośrednie.

...

20 maja 2008

 

Prace wykończeniowe przy krzyżu. Etap wygładzania powierzchni krzyża. Zastosowałem specjalny środek, który po stwardnieniu ma własności zwykłego metalu. Na zdjęciach: stan surowy, po uzupełnieniu ubytków, po malowaniu podstawowym.

...

24 maja 2008

 

Betonowanie wnętrza postumentu fundament krzyża. Założenie dylatacji styropianowej i transport betonu. I tu mnie spotkała mała niespodzianka. Okazało się że w betoniarni (która miała dla nas zrobić te 0,5 m3 betonu) w nocy złomiarze wycięli dosłownie wszystkie kable elektryczne. Szczęściem mają oni drugi swój zakład i tam wykonano zamówienie. Porządny beton marki B-20. Zasypywanie półsuchym betonem wnętrza postumentu z ręcznym jego zagęszczaniem. 

 

 

 

 

 

 

 

Rocznik 54 w akcji Boguś z Marianem. Wykańczanie powierzchni betonu oraz wyjmowanie rury która tu miała zastosowanie jako szalunek otworu dla krzyża. 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

...

25 maja 2008

 

FUNDAMENT KRZYŻA GOTOWY. Widoczne dwa otwory na kapsuły czasu.

...

14 czerwca 2008

 

Przygotowanie pokrywy postumentu krzyża do zabetonowania montaż kotew.

...

25 czerwca 2008

 

Odlewnia w Gzucie przygotowała już modele brakujących elementów krzyża. Tabliczka INRI, nasada krzyża i kawałeczek szaty Jezusowej. 

...

26 czerwca 2008

 

Najpiękniejsze elementy postumentu krzyża są gotowe już od jakiegoś czasu. Nazywamy je aniołkami, chociaż fachowo się mówi "postacie uskrzydlone". Odtworzone zostały na podstawie zachowanej fotografii przez firmę sztukatorską "Maxim-Art" z Mikołowa , ale także dzięki finansowemu wsparciu firmy budowlanej "Szostak i Duda".  

...

20 lipca 2008

 

Ważny poranek. Czekaliśmy na ten moment prawie rok. Próbny montaż i taczkowy transport krzyża. Tryumfalny wjazd na teren cmentarza. Pomógł nam sprzęt firmy "Szostak i Duda". Dziękujemy po raz kolejny. 

...

23 lipca 2008

 

Jezusek już powrócił z GZUT-u. Przy okazji mamy zapasowy jeden element szaty jezusowej i piękną tabliczkę INRI.

...

24 lipca 2008

Dotarliśmy do momentu kiedy możemy zakomunikować że remont głównego krzyża cmentarnego ZOSTAŁ ZAKOŃCZONY !!! 
Oto kilka ostatnich fotek roboczych: montaż Jezuska i przy okazji deszczu
próba szczelności specjalnego uszczelnienia między krzyżem a jego nasadą.

...

2 sierpnia 2008

Krzyż dostał dziś opaskę z bruku granitowego. 

...

...

12 września 2008 roku o godz.18.30, 

odbyła się uroczystość poświęcenia 

odnowionego krzyża cmentarnego.
Poświęcenia dokonał proboszcz parafii 

Najświętszego Serca Pana Jezusa w Gliwicach.

 

 

 

Tekst i większość zdjęć z forum www.gliwiczanie.pl: Marian Jabłoński